Dutch English French Spanish

Taxi Den Haag naar Almelo

Taxi Den Haag naar Almelo ( uitspraak(info / uitleg)) is een stad en gemeente in de regio Twente in de Nederlandse provincie Overijssel. De gemeente Almelo is ontstaan uit een fusie (1914) tussen de gemeenten Ambt Almelo en Stad Almelo.

De gemeente Almelo beslaat een oppervlakte van 69 km² en telt 72.438 inwoners (1 januari 2016, bron: CBS), die Almeloërs[1] worden genoemd. Behalve de stad Almelo omvat de gemeente de kernen Aadorp,Bornerbroek en Mariaparochie (gedeeltelijk). De gemeente Almelo maakt deel uit van de Regio Twente. Een deel van de Almeloërs spreekt Twents, een Nedersaksischdialect.

Almelo ontstond in de middeleeuwen en stamt af van de woorden aa en lo. Een lo is een bos dat gelegen is op zandgrond en vaak vlak bij een nederzetting ligt. De aa verwijst dan weer naar de Almelose Aa die toen een landweg bij deze lo kruiste. Almelo betekent dus "Op zandgrond gelegen bos bij de Aa".

Geschiedenis en architectuur

Huize Almelo

Op de hierboven genoemde kruising van de Almelose Aa en die landweg stond het voor het eerst in 1236 genoemde en nog steeds bestaande Huis Almelo. Uit oude documenten blijkt dat de nederzetting in ieder geval in 1420 al stadsrechten had. De stad had een gracht, maar geen muur, en is dan ook nooit van militair belang geweest. Huis Almelo bestaat waarschijnlijk al sinds de 12e eeuw en is tot op de dag van vandaag in handen van de familie Van Rechteren Limpurg. De familie had eeuwen verschillende rechten in de stad Almelo, waaronder dat om recht te spreken. Tegenwoordig houdt de graaf zich bezig met restauratie van oude panden in de binnenstad en het onderhouden van bossen die eigendom van de familie zijn.

Tussen 1818 en 1914 was de gemeente Almelo opgesplitst in de gemeenten Stad Almelo en Ambt Almelo.

Kaart van Almelo uit 1866.

In de 17e en 18e eeuw kwam de huisweverij steeds meer op. De entree in Almelo van de eerste stoommachine, in 1830, veroorzaakte een overgang naar fabrieksmatige productie. De textielindustrie werd ook bevorderd door de aanleg van het Overijssels Kanaal (in 1855) en de spoorlijn van Almelo naar Salzbergen, in 1865. Rond 1900 waren er dan ook vele zeer rijke families in Almelo en uit die tijd dateren veel landhuizen en villa's in diverse stijlen zoals Jugendstilexpressionisme en neorenaissance.

Vanaf de jaren 1960 kreeg de Almelose textielindustrie het door de goedkopere buitenlandse concurrentie erg moeilijk, wat tot massale bedrijfssluitingen leidde. Vandaag de dag zijn de effecten hiervan nog zichtbaar in de werkloosheidscijfers. Veel textielfabrieken zijn afgebroken, maar sommige gebouwen zijn behouden gebleven.

In deze tijd werd, door de aardgaswinning in Nederland, veel gas verkocht naar Italië. De lire werd hierdoor nog goedkoper. Hierdoor werd de import van textiel uit de Republiek Italië bijzonder aantrekkelijk. Mede door deze import kon het Italiaanse economische wonder zich in de 60'er jaren uitbreiden.

Van de villa's die textielbaronnen lieten bouwen is Bellinckhof aan de Wierdensestraat volgens velen de mooiste. Gebouwd door de familie Ten Cate in de jaren 20 van de 20e eeuw is het eveneens één van de grootste textielhuizen in Twente. Het huis en park zijn niet toegankelijk voor publiek. Het ontwerp is van architect Karel Muller. De eetkamer is betimmerd met mahoniehout, de hal heeft een zwartgeaderde witte marmeren vloer en de zaal is van groene betimmering voorzien met roze zijde en behangen met familieportretten van de Ten Cates. De huidige familietelg is, net als de graaf, actief in stadsbehoud en helpt naast zijn eigen park het Egbert ten Cateplantsoen en het Beeklustpark in Almelo onderhouden.

Nadat in 1664 de in het Huis Almelo wonende toenmalige heer van Almelo, Zeger van Rechteren (1623-1674), het uitoefenen van de katholieke godsdienst verbood vertrokken de nonnen van het Almelose Sint Catharinaklooster in 1665 en vestigden zich 300 meter over de grens met Duitsland iets ten zuidwesten van het Nederlandse Glane in een klooster dat zij de naam Maria Vlucht gaven. Na de opheffing van het klooster werden de, voor een deel uit Almelo afkomstige kerkschatten verspreid over de regio.[2]

Op 15 november 1944 werd door acht verzetsmensen een overval gepleegd op De Nederlandsche Bank aan de Wierdensestraat. De buit bedroeg 46,1 miljoen gulden, de hoogste buit ooit tijdens een overval in Nederland.[3] Deze bankroof werd nagespeeld in de stadsmusical Van Katoen & Nu. De straatnamen in de Almelose wijk Sluitersveld zijn vernoemd naar verscheidene verzetsmensen.

Cultuur

Bezienswaardigheden

Het koor van de protestantse Grote Kerk stamt uit de 15e eeuw, het schip dateert uit 1733. Reeds in 1236 is sprake van een burchtkapel in Almelo dat toen onder de parochie Ootmarsum viel. De torenspits werd in de 18e eeuw geplaatst door gravin Sophia Juliana von Castell Rüdenhausen. Boven de ingang van de toren bevindt zich een Latijnse inscriptie uit het jaar 1738. Lang hebben voor de toegangsweg naar de kerk twee van Bentheimer zandsteen gemaakte pilaren gestaan met de wapenschilden van Van Rechteren Limpurg en Almelo. Deze zijn in 1884 verplaatst naar de oprijlaan van het kasteel. Deze oprijlaan, de Gravenallee, is drie kilometer lang en eindigt bij het Kanaal Almelo-Nordhorn. Halverwege is een tolhuis en kan een rondwandeling gemaakt worden door de bossen, waarin zich ook de grafkelder van Van Rechteren Limpurg bevindt.

De rooms-katholieke Sint-Georgiusbasiliek in het centrum van Almelo.

De rooms-katholieke Georgiuskerk werd gebouwd in het begin van de 20e eeuw (1900-1902) in neogotische stijl en is de eerste kerk die werd ontworpen door Wolter te Riele. De kerk is 3 november 2009 verheven tot basiliek. In de volksmond wordt de kerk "de Sjors" genoemd.

Achter de Georgiuskerk ligt de oudste sociale woningbouw-wijk van Almelo: de Westeres, grotendeels in de Eerste Wereldoorlog gebouwd in opdracht van woningbouwvereniging Volksbelang, later overgenomen door woningstichting Sint Joseph, die in 2008 plannen presenteerde om de wijk af te breken en te vervangen voor eigentijdse bouw, met meer parkeerruimte en hogere huurprijzen. Sinds eind 2009 zijn deze plannen van tafel, mede vanwege de economische recessie en dankzij protesten uit de wijk en heel Almelo.

Het pittoreske wijkje onderscheidt zich door zijn smalle straatjes en in rood baksteen, met geel bakstenen versieringen uitgevoerde huizen. De straten zijn opgebouwd uit een steeds veranderende combinatie van een aantal woningtypen, waarbij sommige woningtypes maar 1 keer voorkomen.

Verder is er het vanaf 1914 gebouwde tuindorp De Riet. Deze wijk is voor het merendeel tussen de twee wereldoorlogen gebouwd en bestaat uit goed onderhouden, kleine huisjes die in een zeer kenmerkende bouwstijl zijn gebouwd. Een deel is in handen van de twee woningbouwstichtingen. De wijk heeft sinds 3 oktober 1926 een eigen treinstation.

De stad kent nog een complete molen, de korenmolenDe Hoop uit 1870.

Nabij het vroegere bleekveld en de voormalige Bleekweg (nabij de Aa) ligt stadskerk De Bleek, een kruiskerk met zadeldak. Dit gemeentelijk monument werd in 1927 voltooid naar een ontwerp van architect H.H. Krabshuis en werd bekostigd door de vrijzinnige protestanten in Almelo (Vereniging van Vrijzinnig Godsdienstigen). De kerkzaal heeft bijzondere glas-in-loodramen die - net als de rest van de kerkzaal - in late art-decostijl zijn.